نتیجه جستجو

تاریخچه محله‌های تهران: نیاوران

ارسال شده توسط Behsaazeh در اردیبهشت ۲۳, ۱۳۹۸
| 0

شهرداری ناحیه‌ی چهار منطقه‌ی یک تهران، شامل محلات جماران، دزاشیب و نیاوران می‌باشد. مساحت این ناحیه تقریباً ۳۵۴ هکتار و جمعیتی غالب بر ۲۶۹۲۱ نفر را داراست. این ناحیه به دلیل وجود بیت حضرت امام (ره) و وقایع تاریخی مربوط به آن دارای موقعیت ممتازی در بین دیگر محله‌های شمال تهران را دارد. در این مقاله سعی بر آن است که به ترتیب هرکدام از این سه محل را توصیف کرده و ویژگی‌های آن‌ها را برشماریم.

نیاوران

محله‌ی نیاوران در ناحیه‌ی ۴ از منطقه‌ی یک شهرداری تهران قرار گرفته است. در واقع از شمال با ارتفاعات جمال‌آباد، از غرب به مسیل جمشیدیه، از شرق به خیابان زینعلی- میدان خیبر و از جنوب به خیابان شهید باهنر – خیابان شهید پور ابتهاج محدود می‌شود. وسعت آن ۱۰۵۲ کیلومترمربع است.

نیاوران از دوران قاجار مکانی برای سکونت فصلی پادشاهان قاجار بود. زمین‌های مجاور کاخ‌ها نیز به اشراف و درباریان تعلق داشت. هرچه سعدآباد محبوب پادشاهان پهلوی بود نیاوران منطقه‌ی دلخواه و ویژه‌ی پادشاهان قاجار بود. ناصرالدین‌شاه بیشتر روزهای تابستان را در نیاوران سپری می‌کرد. ناصرالدین‌شاه به دلیل محبوبیت بیش از حد این منطقه، بعد از رسیدن به پادشاهی دستور به ساخت کاخ نیاوران را داد. او این محدوده را آن‌قدر دوست داشت که حتی ترور نافرجامش در این مکان باعث نشد از آنجا دل بکند.

در واقع نیاوران نام روستای کوچک و خوش آب و هوایی است که در دوره‌ی ساسانیان «گرده‌وی» گفته می‌شد که بر اساس نام برادر بهرام چوبین بوده است. در سال ۱۱۷۰ شمسی، فتحعلی شاه قاجار برای تفریحات تابستانی خود دستور داده بود در منطقه‌ی خوش آب و هوای تهران باغی باصفا بسازند. مکان این باغ در نیزاری در کنار دهکده‌ای به نان «گرده‌وی» انتخاب شد. این باغ ییلاقی فتحعلی‌شاه که در محل نی‌زار ایجاد شده بود را «نی‌آوران» نامیدند و بعدها به نیاوران تبدیل شد. محمدشاه در همین باغ، ساختمان کوچک و ساده‌ای بنا کرد و به دنبال او در سال ۱۲۳۱ شمسی، کاخ «صاحبقرانیه» که بعدها به کاخ «جهان‌نما» مشهور شد به دستور ناصرالدین‌شاه در مجموعه باغ‌های نیاوران ساخته شد. در ضلع جنوبی باغ نیاوران به جان پادشاه سوقصد شد که این ترور نافرجام بود. از شدت علاقه‌ی ناصرالدین‌شاه به نیاوران با وجود این سوءقصد کاسته نشد. آخرین بنایی که در دوران قاجار در این محوطه ساخته شد، «کوشک احمدشاهی» نام دارد. در سال ۱۲۳۷ شمسی، تکیه‌ی نیاوران با ساختار خشت و گلی توسط ناصرالدین‌شاه نوسازی شد. این تکیه، قدیمی‌ترین تکیه‌ی تهران است که هنوز پابرجاست. ناصرالدین‌شاه علاقه‌ی خاصی به مراسم تعزیه خانی داشت و در سال‌هایی که ایام محرم مصادف با تابستان می‌شد و او در صاحبقرانیه سکونت داشت، تصمیم به ساخت این تکیه گرفت. نخستین ایستگاه تلگراف ایران با جشن مفصلی در کاخ صاحبقرانیه در سال ۱۲۳۶ شمسی راه‌اندازی شد. مظفرالدین شاه در سال ۱۲۸۵ شمسی با توجه به شرایط اجتماعی و سیاسی آن زمان، فرمان مشروطه را در محوطه‌ی باغ صاحبقران امضا نمود. در سال ۱۳۱۴ شمسی باغ‌های منظریه توسط رضاشاه به اردوگاه پیشاهنگی و محل آموزش پیشاهنگان اختصاص یافت. در سال ۱۳۴۷ شمسی کاخ نیاوران با سبکی مدرن برای اقامت و محل زندگی محمدرضا پهلوی و خانواده‌اش، در کنار کاخ صاحبقرانیه احداث شد. فرح دیبا نیز از دهه‌ی چهل مراکز فرهنگی و هنری زیادی از جمله فرهنگسرای نیاوران در این محدوده ایجاد نمود و نیاوران را به مکان باشکوهی در پایتخت تبدیل کرد. بیمارستان موقوفه توسط دکتر افشار در سال ۱۳۵۵ شمسی ساخته شد و مورد بهره‌برداری و استفاده‌ی اهالی قرار گرفت. در دوران دفاع مقدس، بیمارستان نور افشار محل نگهداری و خدمت‌رسانی به مجروحان اعصاب و روان جنگ بود. در سال ۱۳۵۷ در ۲۳ بهمن، اهالی بدون خونریزی و درگیری کاخ را در اختیار گرفتند و امام سرپرستی کاخ را به آیت ا.. مصطفوی (امام جماعت نیاوران) سپردند. کاخ نیاوران در سال ۱۳۶۰ شمسی به وزارت فرهنگ تحویل داده شد و در سال ۱۳۶۵ شمسی،درِ آن به عنوان موزه به روی عموم گشاده شد.

ویژگی‌های نیاوران

محله‌ی نیاوران را می‌توان یکی از شمالی‌ترین نقاط تهران دانست. این منطقه، یکی از مناطق مرفه و اعیان‌نشین تهران است که از لحاظ جغرافیایی در دامنه‌های رشته‌کوه البرز قرار گرفته است. ارتفاع این محدوده از سطح دریا ۱۷۰۰ متر می‌باشد که خود سبب شیب زیاد خیابان‌های آن می‌شود و این یکی از ویژگی‌های منحصر به فرد این بافت آن است. ناحیه‌ی مسکونی آن شامل خانه‌های ویلایی بسیار لوکس، برج‌های مدرن و پنت‌هاوس هایی با امکانات روز اروپاست. آب و هوای این منطقه بسیار مطلوب و معتدل کوهستانی است و اغلب آلودگی کمتری نسبت به مرکز شهر تهران را دارد. دمای این محدوده معمولاً چند درجه خنک‌تر از تهران است. از مهم‌ترین مرکز فرهنگی- آموزشی این منطقه، فرهنگسرای نیاوران است که دارای سالن‌های مختلف، نگارخانه‌ها کتابخانه می‌باشد. امکانات درمانی قابل‌توجهی همچون بیمارستان نورافشار و بیمارستان فرهنگیان باهنر در این منطقه قرار دارند. پارک‌ها و فضای سبز زیادی در نیاوران وجود دارد. ازجمله پارک نیاوران، پارک نسیم، پارک شکوفه و پارک سرو. پارک نیاوران همراه با مجموعه‌های ورزشی متنوع، زمین‌های بازی وسیع است و در سال ۱۳۴۲ شمسی با نقشه‌ی طراحان انگلیسی و با معماری مهندس سردار افخمی ساخته شده است. در این بوستان تنوعی زیادی از درختان «مگنولیا» وجود دارد که در اوایل بهار منظره و عطر شگفت‌انگیزی برای بازدیدکنندگان به همراه دارد. همچنین تک‌درخت «سرخ دار» درختی است همیشه سبز با پوستی فلس‌دار و دارای میوه‌های قرمز رنگ، به علت قدمت زیاد آن «فسیل زنده» نام دارد و در انتهای ضلع جنوب شرقی ر بوستان قرار گرفته است. مراکز خرید نارون در خیابان نیاوران، مرکز خرید روشا در تقاطع عمار و فرمانیه و مرکز خرید کیمیا دریابان عمار از مهم‌ترین مراکز تفریحی و تجاری این منطقه می‌باشند. مهم‌ترین مکان دیدنی این منطقه مجموعه‌ی نیاوران می‌باشد. این مجموعه در حدود ۱۱ هکتار وسعت دارد. با دیوار نسبتاً بلندی از چیدمان خاصی از آجر است و که محیط عمومی و خیابان‌های اطراف را از مجموعه جدا کرده است. این مجموعه را می‌توان به دو بخش تقسیم نمود: بخش صاحبقرانیه و بخش کاخ نیاوران. این دو بخش با دیواری از هم جدا شده‌اند. علاوه بر ارزش‌های تاریخی و فرهنگی این مجموعه، تنوع گسترده‌ی درختان سوزنی‌برگان و همچنین درختان بیدمشک، بلوط، سکویا، برگ‌بو، شاه بلوط قرمزو… و به دنبال آن حضور پرندگان زیادی همچون مینا، طوطی، کبوتر، دارکوب، دم‌جنبانک و.. لانه‌های آنها در ارتفاع درختان بلند، از دیگر جذابیت‌های این مجموعه به شمار می‌آیند. کاخ صاحبقرانیه، موزه‌ی جهان‌نما، کاخ اختصاصی نیاوران، کوشک احمدشاهی، باغ کتیبه‌ها، موزه‌ی کتابخانه‌ی سلطنتی و موزه‌ی خودروهای اختصاصی نیاوران همگی در این مجموعه قرار دارند. مجموعه‌ی نیاوران بعد از سعدآباد به عنوان مهم‌ترین مرکز اقامتی سلطنتی در شمیران به شمار می‌آید.

این منطقه دارای فرصت‌ها و تهدیدهای زیادی است. گسل بزرگ شمال تهران و امکان وقوع زلزله همچنین نابودی باغات و پوشش‌های گیاهی به دلیل گسترش ساخت و ساز و عدم توجه به توان ظرفیت برد اراضی، محیط، منابع در گزینش نوع و مکان‌یابی کاربری شهری از جمله تهدیدات این محدوده به شمار می‌آیند و در کنار آن شاخص‌های برجسته‌ی تاریخی و گردشگری، نرخ رشد جمعیت‌پذیری بالا نسبت به کل شهر تهران، اسکان گروه‌های ذی نفوذ (مسئولین سیاسی، اجتماعی و اقتصادی) کشوری و بین‌المللی در منطقه، نوسازی بافت‌های فرسوده با توجه به سودآوری و مزیت‌های اقتصادی توسط سرمایه‌گذاران و همچنین امکان کسب درآمد قانونمند از جریان تخریب و نوسازی و بلندمرتبه‌سازی در منطقه از جمله فرصت‌های مهم و ویژه در این منطقه می‌باشند.

دسترسی‌های منطقه

اتوبان صدر و خیابان پاسداران، دسترسی به این محله برای کسانی که اتومبیل شخصی دارند آسان نموده است. اتوبوس‌های بی‌آرتی و تاکسی‌های منطقه نیز دیگر راه دسترسی به این محله می‌باشند. ایستگاه تجریش از خط یک مترو تهران نزدیک‌ترین ایستگاه به این محدوده است.

قیمت ملک

قیمت آپارتمان در این محله بسیار بالاست. قیمت‌ها از متری ۳۰ میلیون شروع شده و تا حدود ۶۰ میلیون تومان ادامه پیدا می‌کند. به عنوان مثال قیمت یک واحد آپارتمان ۳۱۰ متر مربع و نوساز ۱۷ میلیارد و یک پنت هاوس نوساز ۸۸۸ متر مربع ۶۲ میلیارد تومان و یک خانه‌ی کلنگی ۶۵۰ مترمربع ۳۶ میلیارد تومان قیمت‌گذاری شده است.

تهیه و تنظیم توسط: بهسازه

لیست ها را مقایسه کنید