نتیجه جستجو

تاریخچه محله‌های تهران: تجریش

ارسال شده توسط Behsaazeh در خرداد ۲, ۱۳۹۸
| 0

شهرداری منطقه‌ی یک تهران، در شمال تهران قرار دارد. این ناحیه از شمال به خیابان شهرداری، حدفاصل میدان تجریش و میدان قدس و بلوار صبا، از غرب به خیابان ولیعصر، از شرق به خیابان شریعتی، میدان پیروز و از جنوب به اتوبان صدر و مدرس منتهی می‌شود. مساحت کل ناحیه ۵۵۵ هکتار و جمعیت ساکن این محدوده ۶۰۰۰۰ نفر می‌باشد. ناحیه هفت داری سه محله به نام قیطریه، تجریش و باغ فردوس می‌باشد.

تجریش

محله‌ی تجریش در منطقه‌ی یک شهرداری تهران قرار دارد. این محدوده از شمال با جعفرآباد و سعدآباد، در غرب با زعفرانیه و محمودیه، در جنوب با الهیه و در شرق با قیطریه و حکمت همسایه است.

منوچهر ستوده درباره‌ی تجریش می‌گوید: تجریش در ۹۵۰ سال پیش طجرشت خوانده می‌شد. پیرمردان درباره‌ی محل قدیم تجریش می‌گفتند که نزدیک پل رومی در جاده‌ی شمیران رو به شمال که می‌رویم، طرف دست راست، روی تپه، باغ بزرگی به نام «گِل‌باوِکان» بود. دو دهکده‌ی تجریش و دزاشیب سابقاً آنجا بود. از گل‌باوکان تا دو سنگک امامزاده قاسم هم باغی دیگر به نام «جنت‌گلشن» بود. هم‌زمان با پیدا شدن امامزاده صالح در اراضی اطراف این باغ‌ها، گرگ فراوان پیدا شد و اسباب زحمت اهالی گردید. اهالی این اراضی را رها کردند و حوالی امامزاده روی آوردند و ساختمان کردند و تجریش فعلی را به وجود آوردند.

او همچنین محله‌های تجریش را چنین توصیف می‌کند: تجریش به دو محله‌ی بالا و پایین تقسیم می‌شود. نواحی محله‌ی بالا به این شرح است: باغ فردوس، چهارراه حسابی، زعفرانیه، الهیه، ناودانک، قلعه‌نو و محمدیه. محله‌ی پایین شامل نواحی زیر می‌باشد: ظهیرالدوله، سه‌راه دزاشیب، سه‌راه قیطریه، اسدی و فردوسی. ساختمان‌های دِه طوری بودند که از روی بام‌ها به خانه‌ی یکدیگر می‌رفتند.

تجریش دارای باغ‌های زیادی بوده است، ازجمله‌ی آن‌ها می‌توان باغ حاجی رضا صراف خزانه‌ی ناصرالدین‌شاه، باغ حشمت‌الدوله، باغ سردار منصور، باغ معتمدالدوله، باغ عِزالدوله، باغ معتضدالملکی، باغ محسن خان و باغ ساعدالدوله را نام برد.

طبق سرشماری سال ۱۳۳۵ شمسی جمعیت تجریش ۲۶۴۰۱ تن بوده است. این جمعیت از طوایف و تیره‌های مختلف تشکیل گردیده است. این تیره‌ها شامل: بومی‌ها، ترقی‌ها، نائینی‌ها، اصفهانی‌ها، خراسانی‌ها، شیرازی‌ها، یزدی‌ها، طالقانی‌ها و لرها هستند.

تجریش امروزی در حدفاصل خیابان دکتر شریعتی در شرق تا محدوده‌ی غربی رود دربند در غرب، خیابان شهرداری در شمال و کوچه‌ی سلیمان زاده و باغ آرزو در جنوب قرار دارد و یکی از محلات شمیران است. محدوده‌ی قبلی تجریش تا حدود ۵۰ سال پیش، قبل از توسعه‌ی شهری آن، عرصه‌ی گسترده‌تری را در برمی‌گرفته و از سوی غرب تا باغ فردوس در داخل محدوده‌ی روستا قرار داشت. محله‌ی سعدآباد و ناودانک در شمال، محله‌ی دزاشیب در شرق و محدوده‌ی پل رومی در جنوب نیز هم‌مرز روستای تجریش بودند؛ اما توسعه‌ی شهری چند دهه‌ی اخیر که با تبدیل باغ‌های بزرگ به قطعات کوچک‌تر و ساختمان‌های مسکونی همراه بود، محلات جدیدی را در منطقه به وجود آورد که در هم‌جواری محله‌ی قدیمی و هسته‌ی مرکزی روستای تجریش در اطراف امامزاده صالح و بازار شکل گرفتند. تجریش فعلی با امامزاده صالح، یک بازار قدیمی و پررونق، تکیه بالا که هم‌جوار امامزاده است و تکیه‌ی پایین که در حد شرقی قرار دارد، چند مسجد ازجمله مسجد جامع و مسجد اعظم و یک محله‌ی مسکونی با قطعات ریز تعریف می‌شود. علاوه بر بازار قدیمی، تجریش یک بازارچه‌ی محلی نیز دارد که در معبری به‌موازات بازار و در جنوب آن قرارگرفته است. این بازارچه « سه‌راه ملک‌آباد» نام دارد. مهم‌ترین خیابان‌های آن خواجه‌نوری، تهرانی، فرقانی، بهار آزادی، دهقان، رضایی و هاله نام دارند.

بررسی متون تاریخی گواه آن را دارد که نام تجریش در منابع تاریخ مربوط به دوره‌ی سلجوقی و در اواخر سده‌ی ششم قمری به‌کاررفته است. محمد بن علی بن سلیمان راوندی از این ده به نام طجرشت یادکرده است، ولی «حسین کریمان» در کتاب «ری باستان» معتقد است که طجرشت معرب «تیگرشت» است و «تیگر» را در معنای «زمین تند و شیب‌دار» به‌کاربرده است. نام طجرشت به‌مرورزمان به تجریش تغییر یافت. چنانکه بیان شد نام تجریش در اواخر سده‌ی ششم قمری در منابع بیان‌شده است. این ذکر، درباره‌ی ورود طغرل بیگ سلجوقی، بنیان‌گذار این سلسله و درگذشت او در این ده براثر بیماری در سال ۴۵۵ قمری است. جنازه‌ی او را به ری که دارالملک و مرکز حکومتی بود بردند و به خاک سپردند. برج طغرل در ری یادگار آن دوره و بنا به نظر پژوهشگران آرامگاه اوست. کریمان در کتاب تهران درگذشته و حال درباره‌ی تجریش چنین می‌نویسد: آبادی کهنه و باستانی که کاخ طغرل اول سلجوقی در آن بوده است. طغرل در پهنه‌ی طهران در قصران خارج کاخی ییلاقی داشت. این کاخ در تجریش که در تابستان سخت خوش آب‌وهوا است، بناشده بود. از این پس نام تجریش توأمان همراه با نام دیه‌های تهران، مهران، اوین و نام عمومی شمیران (قصران) در منابع تاریخی به‌کاررفته است. هم‌زمان با شهر شدن تهران در دوران صفویه، تجریش نیز آبادتر شد و پس از پایتختی تهران در دوره‌ی قاجاریه، این روستا موردتوجه‌ ویژه رجال حکومتی قرار گرفت تا مانند دوره‌ی طغرل سلجوقی در اینجا باغ‌ها و کوشک‌های ییلاقی بسازند.

تجریش در پایین دره‌ی دربند واقع‌شده است که از شمال به کوه توچال می‌رسد و رودخانه‌ی دربند با جهت شمالی- جنوبی، از آن سرچشمه می‌گیرد. رود جعفرآباد نیز از سعدآباد می‌گذرد و در محدوده‌ی سرپل تجریش (میدان تجریش) با رود کلک چای یکی شده و رودخانه‌ی دربند خوانده می‌شوند. علاوه بر رودخانه‌ی دربند قنات‌های زیادی در این محدوده جهت آبیاری مزارع و باغ‌ها حفاری‌شده بود که تعداد آن‌ها به ۳۲ قنات می‌رسد. بعضی از آن‌ها هنوز پر آب هستند. همچنین تجریش درگذشته دو تکیه داشت یکی تکیه‌ی بالا و دیگری تکیه‌ی پایین. (منوچهر ستوده، کتاب جغرافیای تاریخی شمیران)

گواه دیگر بر قدمت تجریش امامزاده صالح می‌باشد؛ که با توجه به شواهد و سبک معماری ساختمان اولیه‌ی آن می‌توان به قرون پنجم تا هفتم قمری نسبت داد. در کتاب «بحرالانساب» نام این امامزاده صالح آمده است و برخی او را حسن ملقب به صالح می‌دانند. این شخص از نوادگان امام موسی کاظم است. منوچهر ستوده می‌گوید: حسن نام بهبهانی از پل کرخ (کرج امروزی) در تعقیب امامزاده صالح بود تا بالاخره در باغ جنت گلشن زیر چنار بزرگ نزدیک چشمه ساری او را گرفتار کرده و با بیل کشت. هلاکو میرزا فرزند فتحعلی‌شان بنا بر کتیبه‌ی مورخ ۱۲۱۰ نقاشی‌های ظریف و مقرنس‌کاری‌های استادانه داخل حرم انجام داد، همچنین به محکم سازی بنا و ایجاد گنبد کاشی‌کاری بقعه اقدام نمود. صندوق چوبین امامزاده متعلق به زمان نادرشاه افشار و ضریح نقره‌ی آن وقف «میرزا سعید خان» وزیر امور خارجه است. ساعت امامزاده متعلق به «معیر الممالک» بود. امامزاده کتیبه‌ای مورخ سال ۷۰۰ هجری داشت که در اثر تعمیرات و تغییر مدخل ساختمان از بین رفت. در حمله‌ی مغول بنای امامزاده یکسره خراب شد و دوباره بانیان خیر آن را بنا کردند.

چنار امامزاده کهن‌ترین چناری است که تا کنون دیده‌شده است. مارکوپولو در سفرنامه‌ی خود در حدود ۷۰۰ سال پیش از این چنار یادکرده است. متأسفانه این نماد بر اثر عدم رسیدگی به زیرساخت سازه‌های آبی خشکید و از بین رفت.

بنای اصلی بقعه شامل ساختمان چهارگوش بزرگ و مستحکمی است. در صحن امامزاده مشیرالدوله، مؤید السلطان، میرزا حسن‌خان مشیرالدوله پیرنیا فرزند میرزا نصرالله خان، دختر نایب‌السلطنه‌ی امیرکبیر، میرزا ابوالقاسم خان آهی، میرزا مجیدخان آهی، اژدر الممالک وکیل مجلس، مساوات، مشیرالدوله‌ی صدراعظم و پسران او، مدحت السلطنه، دبیرالملک حاکم تهران، محمدولی خان سپه‌سالار تنکابنی، پسرش ساعد الدوله، مؤید الدوله‌ی اصلانی، حکیم اعظم، شمرانی وکیل مجلس، چایچی، امیرمنتخب، امیر‌شوکت الملک خواجه‌نوری، حاج صدر السلطنه‌ی نوری، حاجی محمدجواد گنجه‌ای، دو نفر از علمای مذهبی مدفون گشته‌اند.

منوچهر ستوده می‌گوید: در اردیبهشت ۱۳۶۵ جهت بازدید از امامزاده و تهیه لیست مدفونین و مطابقت آن با لیست خود به این مکان می‌رود و متوجه می‌شود که از سنگ‌های قبر اطراف حرم اثری نیست. سنگ‌ها را کنده و از میان برده‌اند، دلیل آن‌هم این بوده که می‌خواستند اطراف حرم را مفروش کنند ولی کجی و معوجی سنگ‌ها مانع از یکدستی چنین عملی می‌شده است و یک دوره‌ی تاریخ این سرزمین را زیر سیمان و سنگ مرمر از بین رفته است. او در کتاب خود صورت کامل‌تری از مدفونین که حدود ۲۰۰ نفر می‌باشند و توسط هیئت‌امنای امامزاده به او داده‌اند، آورده است.

ویژگی‌های محله‌ی تجریش

این محله دارای امکانات ورزشی مانند مجموعه‌ی ورزشی باربد می‌باشد. از امکانات درمانی تجریش می‌توان به بیمارستان شهدای تجریش، اشاره نمود. مراکز مذهبی تجریش مسجد اعظم تجریش، مسجد گیاهی که در سال ۱۳۲۳ توسط استاد حسین لرزاده معمار معروف ساخته شد، مسجد قمر بنی‌هاشم، امامزاده صالح و مسجد همت اشاره نمود. تمامی بانک‌ها و مؤسسات مالی و اعتباری در دسترس ساکنین این منطقه می‌باشند. مهم‌ترین مکان سیاحتی و زیارتی این منطقه امامزاده صالح است که بسیاری از گردشگران خارجی و داخلی را به سمت خود می‌کشاند. بازار تجریش یک بازار سرپوشیده است که ازیک‌طرف به میدان تجریش و از طرف دیگر به امامزاده صالح می‌پیوندد. تکیه‌ی بزرگ تجریش یکی از قدیمی‌ترین تکیه‌های شهر تهران است که مربوط به دوره‌ی قاجار بوده و در سال ۱۱۷۶ ساخته‌شده و در ضلع شمالی امامزاده صالح قرار دارد و به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. ارتفاع این منطقه از سطح دریا ۱۶۰۰ متر می‌باشد. به همین دلیل آب‌وهوای متعادل رو به سرد دارد. در این محدوده تعداد زیادی مراکز خرید و تجاری و تفریحی مانند مرکز خرید قائم، مرکز خرید تندیس، مرکز خرید البرز، مرکز خرید میری، مرکز خرید بعثت، مرکز خرید ارگ تجاری وجود دارند. این محله به دلیل وجود مراکز خرید و بازار و همچنین امامزاده صالح روزانه محل رفت‌وآمد بسیاری از مردم می‌باشد که از مناطق مختلف به این مکان تردد می‌کنند. تجریش دارای یک پایانه‌ی تاکسیرانی است که یکی از شلوغ‌ترین پایانه‌های تاکسیرانی تهران می‌باشد.

دسترسی‌های محله‌ی تجریش

دسترسی این محله به سایر نقاط تهران بسیار مطلوب می‌باشد. خطوط بی‌آرتی و خط یک متر تهران در این محدوده دارای ایستگاه می‌باشند. دسترسی برای ماشین‌های شخصی نیز از طریق اتوبان صدر و مدرس بسیار راحت می‌باشد. خیابان‌های مهمی به تجریش منتهی می‌شوند مانند خیابان ولیعصر، خیابان فناخسرو، غلام جعفری‌، جلالوند، سعادت‌آباد و شهرداری که در بیشتر ساعات روز شلوغ بوده و حجم زیادی از ترافیک منطقه را تحمل می‌کنند.

قیمت ملک در تجریش

محله‌ی تجریش یکی از مناطق بالا شهر تهران است و قیمت خانه‌ها در این منطقه بالاست. قیمت املاک تجریش با توجه به محل‌های دسترسی و نزدیک بودن به مکان‌های پر سروصدا متنوع است. همچنین در این منطقه پنت هاوس و خانه‌های کلنگی علاوه بر آپارتمان وجود دارد. قیمت یک پنت هاوس در خیابان فناخسرو که به میدان تجریش می‌رسد با ۳۰۰ متر زیربنا که ۵ سال از زمان ساخت آن گذشته، ۹ میلیارد تومان قیمت‌گذاری شده است. درحالی‌که یک آپارتمان با ۱۴۵ متر زیربنا که ۶ سال از زمان ساخت آن گذشته در همان حوالی حدود ۳ میلیارد و ۲۵۰ میلیون تومان است. خانه‌های کلنگی این منطقه دارای متراژ زیاد می‌باشند. یک‌خانه‌ی کلنگی با متراژ حدود ۲۰۰۰ مترمربع قیمتی معادل ۱۱۰ میلیارد تومان ارزش‌گذاری شده است.

تهیه و تنظیم توسط: بهسازه

  • Add to Phrasebook
    • No word lists for Persian -> Persian…
    • Create a new word list…
  • Copy
  • Add to Phrasebook
    • No word lists for Persian -> Persian…
    • Create a new word list…
  • Copy
  • Add to Phrasebook
    • No word lists for Persian -> Persian…
    • Create a new word list…
  • Copy
  • Add to Phrasebook
    • No word lists for Persian -> Persian…
    • Create a new word list…
  • Copy

لیست ها را مقایسه کنید