نتیجه جستجو

تاریخچه محله‌های تهران: باغ فردوس

ارسال شده توسط Behsaazeh در خرداد ۲, ۱۳۹۸
| 0
شهرداری منطقه‌ی یک تهران، در شمال تهران قرار دارد. این ناحیه از شمال به خیابان شهرداری، حدفاصل میدان تجریش و میدان قدس و بلوار صبا، از غرب به خیابان ولیعصر، از شرق به خیابان شریعتی، میدان پیروز و از جنوب به اتوبان صدر و مدرس منتهی می‌شود. مساحت کل ناحیه ۵۵۵ هکتار و جمعیت ساکن این محدوده ۶۰۰۰۰ نفر می‌باشد. ناحیه هفت داری سه محله به نام قیطریه، تجریش و باغ فردوس می‌باشد.

باغ فردوس

باغ فردوس یکی از محلات ناحیه ۷ شهرداری منطقه‌ی یک تهران می‌باشد. این محله از شمال به میدان تجریش ابتدای خیابان ولیعصر، از جنوب به بزرگراه مدرس، مریم شرقی (فرشته)، از شرق به خیابان‌های دربندی، دشت باز، شاهد انتهای آفریقا و از غرب به خیابان ولیعصر، چهارراه پارک‌وی محدود می‌شود. مساحت این محله ۹/۱ کیلومترمربع و جمعیتی حدود ۱۵ هزار نفر دارد.

منوچهر ستوده در کتاب خود می‌گوید: در زمان محمدشاه قاجار در قسمت شمالی اراضی محمدیه‌ی تجریش، دو عمارت مجلل ساخته شد، یکی عمارت شمالی به نام قصر محمدیه (که به‌عنوان قصر ییلاقی محمدشاه قاجار، توسط حاجی میرزا آقاسی بناشده بود) و دیگری عمارت جنوبی به نام قلعه‌ی عباسیه که حاج میرزا آقاسی صدراعظم محمدشاه در جنوب شرقی قصر برای خودش ساخت. حسنعلی میرزا در رقابت با صدراعظم، باغی در مجاورت آن برای خود در نظر گرفت و چنارهای زیادی در ضلع جنوبی قصر محمدیه کاشت. برخی از درختان چنار این مجموعه که با طرح حسنعلی میرزا به اجرا درآمد هنوز پابرجاست و برخی از قنات‌های آن نیز هنوز آبدهی دارد. در سال ۱۲۶۴ قمری هنگامی‌که محمدشاه به دلیل گرمی هوای تهران به ییلاق خود در این قصر آمده بود به علت بدحالی در این مکان درگذشت. پس از فوتش در آن عمارت چنین باور داشتند که قصر و باغ، بدیمن است و بدان بی‌توجهی شد. گویی سرنوشت این باغ را چنان رقم‌زده بودند که بعد از هر آبادانی رو به ویرانی بگذارد.

بعد از فوت محمدشاه، حاجی میرزا آقاسی باغ خود را به محمدرحیم خان نسقچی باشی (علاءالدوله) فروخت. علاءالدوله نیز باغ را به پسرش، میرزا محمود خان احتشام السلطنه بخشید و آن را کاخ محمودیه نامید. احتشام السلطنه رئیس اولین دوره‌ی مجلس بود، مردی آزادیخواه که چندان رغبتی به کاخ‌نشینی نداشت و آن را در مقابل باغی در نیاوران به میرزا فتحعلی فروخت.

ناصرالدین‌شاه پس‌ازاینکه دختر خود عصمت الدوله را به همسری دوست‌محمد خان- پسر نظام الملک معیرالممالک- درآورد، این باغ را به دخترش بخشید و از معیرالممالک خواست که عمارت نیمه‌کاره‌ی جنوبی را تمام کند تا دختر و دامادش در آن ساکن شوند. دوست علی‌خان عمارت نیمه‌کاره‌ی جنوبی را به اتمام رساند و آن را «فردوس» نامید و باغ را نیز سروسامان داد تا پسر و عروسش عصمت الدوله در آن ساکن شوند و عروسی معروف آن‌ها در این باغ انجام شد. پس از فوت نظام الملک این باغ و ساختمان به پسرش دوست علی‌خان داماد ناصرالدین‌شاه رسید. او به باغ و ساختمان آن اهمیتی نمی‌داد و هر وقت به ییلاق می‌آمد نزدیک مظهر قنات زیر چنارها چادر می‌زد. بعدها هم علاقه‌ی شکار او را به سوهانک کشید، درنتیجه این ساختمان رو به خرابی گذاشت تا حدی که سنگ مرمر آن کنده و به عمارت امیریه (مدرسه‌ی نظام) برده شد. حاجی میرزا حسین پسرحاجی میرزا خلیل تاجر شیرازی باغ فردوس را خرید و دست به تعمیرات آن زد. پس از مدتی به شیراز رفت و باغ به دست باغبانان و سرایداران افتاد. بعد از او میرزا حسین تهرانی مالک باغ شد که عمارت شمالی را خراب کرد و چنارهایی که نظام الدوله کاشته بود قطع کرد. پس از فوتش این باغ میان ورثه‌ی او تقسیم شد. در حدود سال ۱۳۰۸ قمری میرزا اسماعیل‌خان امین الملک برادر امین السلطان اتابک آن‌جارا از ورثه خرید و تعمیرات کلی در باغ نمود. پس از فوتش باغ میان ورثه‌اش افتاد و آن‌ها نیز از عهده‌ی نگهداری آن برنیامدند. بعداً محمدولی خان سپهسالارخلعتبری از ورثه امین الملک باغ را خریداری نمود و عمارت باغ را آباد کرد. یک سر در عالی و چند استخر با فواره‌های مختلف به آن افزود. چون آب استخرها جاری نبود پشه‌‌ی فراوان در آن منطقه پدیدار گشت و تمامی مالکین و مستاجرین آن محدوده فرار نمودند. سپه‌سالار نیز از باغ رنجیده و رفته‌رفته خرابی شروع و درخت‌ها خشکیده شدند. تجارتخانه‌ی طومانیانس از سپه‌سالار مبلغی طلبکار بود. مراجع امر، باغ فردوس را درازای طلب او به طومانیانس دادند. بعد از مدتی دولت از طومانیانس طلبکار بود به خاطر همین باغ فردوس را ضبط کرد و اراضی آن را میان کارمندان وزارتخانه‌ها تقسیم نمود. در سال ۱۳۱۶ شمسی به دستور علی‌اصغر حکمت -وزیر معارف- خریداری شد و عمارت آن مرمت گردید و تبدیل به دبیرستان شاهپور تجریش شد و تابستان‌ها مرکز سخن‌رانی‌های “پرورش افکار” بود. بعدها در حدود سال ۱۳۵۰ که حفاظت از آثار قاجاری تقویت شد این باغ و ساختمان برای مرکز فرهنگی و فعالیت‌های هنری و نمایشگاهی اختصاص پیدا کرد و امروزه این عمارت بزرگ سلطنتی، در میان چنارهای کهن، در اختیار مرکز اسلامی آموزش فیلم‌سازی است.

منوچهر ستوده درباره‌ی حدود باغ می‌گوید: باغ فردوس قسمتی از اراضی تجریش شمیران و مساحت آن درگذشته به‌مراتب بیشتر از امروز بود. مساحت باغ فردوس بیست هزار مترمربع و طولش در حدود دویست و هشتاد متر و شیب زمین آن از شمال غربی به جنوب شرقی است و تندی این شیب به حدی است که کف طبقه‌ی اول بنا با قسمت جنوبی باغ و سقف آن با شمالی باغ هم‌سطح است. دو طرف باغ دو خیابان کشیده‌اند و در طول هردو خیابان به فاصله‌های معین پلکان‌های سنگی ساختند. چهار طرف باغ دیوارهای کوتاه و هفت در آهنین دارد. عمارت در طرف شمال باغ ساخته‌شده و مساحتش هزار مترمربع و سه‌طبقه است. به‌طورکلی اراضی میان اسدآباد و ولنجک (از طرف شمال) و اراضی الهیه (از طرف جنوب) و دره‌ی تجریش (از طرف مشرق) و محمودیه از طرف مغرب جزو زمین‌های این باغ بوده است. این باغ داری چندین دستگاه ساختمان مجلل و باعظمت بوده که یکی از آن‌ها قصر محمدیه معروف بوده است. قصر محمدیه یکسره خراب‌شده و امروزه چیزی از آن وجود ندارد و اراضی این قصر «محمدیه» نام‌گرفته است.

ویژگی‌های محله‌ی باغ فردوس

باغ فردوس امروزه حدود نیمی از مساحت گذشته خود یعنی دوازده هزار مترمربع را دارد. محله‌ی باغ فردوس با تجریش، الهیه، محمودیه و زعفرانیه هم‌جوار است. مهم‌ترین خیابان مرتبط این مجموعه خیابان ولیعصر است که از شرق به میدان تجریش و از غرب به بزرگراه چمران منتهی می‌شود. این عمارت از غرب و شرق به کوچه‌های فرعی و از جنوب متصل به ساختمان فیلم‌خانه‌ی ملی ایران و مرکز اسناد و آثار تصویری کشور و در مرز جنوبی به مدرسه‌ی جلال آل احمد محدودشده است.

در محدوده‌ی محله‌ی باغ فردوس علاوه بر فیلم‌خانه‌ی ملی ایران و موزه‌ی سینما و یک سالن سینمای جدید، فضاهای فرهنگی و تاریخی دیگری نیز وجود دارد که مهم‌ترین آن‌ها عبارت‌اند از موزه‌ی پروفسور حسابی، باغ نفت، باغ‌موزه‌ی هنر، موقوفات دکتر افشار و کتابخانه‌ی تخصصی معماری باغ فردوس، مسجد قائم و مسجد فرشته. به‌این‌ترتیب می‌توان این مجموع را در قالب یک محور تاریخی – فرهنگی به شمار آورد.

این محله دارای ساختمان‌های عمومی قدیمی است، یک حمام قدیمی در میدان تختی و یک آب‌انبار قدیمی واقع در مسجد قائم ازجمله این بناهاست. ازمیدانگاهای اصلی این محله که از گذشته وجود داشته و مرکز محله بوده و دیگر نقاط در اطراف آن شکل‌گرفته است می‌توان به میدان تختی، چهارراه دکتر حسابی و میدان فخرالدوله اشاره کرد.

علاوه بر افرادی که در بخش تاریخی به آن‌ها اشاره شد و در این محله سکونت داشتند؛ جهان‌پهلوان تختی، دکتر حسابی نیز در این منطقه زندگی می‌کردند. در این منطقه بافت فرسوده به‌ندرت دیده می‌شود. در این محله مانند دیگر محلات شمیران اکثر ساختمان‌ها به‌صورت برج بوده و کوچه‌های باریک از مشخصه‌های این محله می‌باشد.

از دیگر مکان‌های مذهبی این منطقه مسجد قائم، مسجد فرشته، حسینیه شهدا است. در این محله آسایشگاه سالمندان کهریزک، بهزیستی و شیرخوارگاه سلمان مستقر هستند. امکانات درمانی محله درمانگاه فرشته، مجتمع شبانه‌روزی دندانپزشکی مروارید، مجتمع فردوس دکتر دارابی است و خدمات تفریحی و رفاهی مانند بوستان قلمستان، بوستان فردوس، بوستان گلستان را دارد. همچنین سفارتخانه‌های سوئیس، آفریقای جنوبی، نیجریه، ویتنام، یوگوسلاوی، مالزی، گرجستان و بلژیک در این محدوده قرار دارند. مجموعه ورزشی محمودیه، باشگاه ورزشی ریوال ازجمله امکانات ورزشی محله باغ فردوس می‌باشد. از نقاط ضعف این محله کمبود میدان میوه و تره‌بار و نانوایی است. همچنین نبود خطوط اتوبوس‌رانی و نیز تاکسی خطی، عدم وجود مترو ازجمله مشکلاتی است که ساکنین این محله دارند.

دسترسی‌های محله‌ی باغ فردوس

خطوط اتوبوس‌رانی بی‌آرتی در این محله ایستگاهی به نام ایستگاه فردوس دارد. همچنین ایستگاه تجریش از خط یک مترو تهران نزدیک‌ترین ایستگاه مترو است و دسترسی به این محله را میسر می‌کند. نزدیک‌ترین مسیر برای استفاده‌کنندگان از خودرو شخصی، خیابان ولیعصر می‌باشد. همچنین بزرگراه چمران و مدرس نیز دسترسی به بخش‌های جنوبی محله را تسهیل می‌بخشند.

قیمت ملک در محله‌ی باغ فردوس

باغ فردوس یکی از مناطق مرفه نشین تهران است که در شمال تهران قرار دارد. بیشتر آپارتمان‌های این منطقه از امکانات روز اروپا برخوردار بوده و دارای سونا و جکوزی می‌باشند به همین دلیل قیمت بالاتری نسبت به دیگر نقاط در مرکز و جنوب تهران رادارند. به‌عنوان‌مثال یک آپارتمان ۳۵۰ مترمربع و نوساز حدود ۱۶ میلیارد و ۷۰۰ میلیون تومان قیمت‌گذاری شده است. همان‌طور که گفته شد این محله دارای خانه‌های کلنگی نیز می‌باشد. یک خانه که ۳۹ سال از ساخت آن می‌گذرد و ۱۴ هزار مترمربع مساحت دارد، ۵۶ میلیارد تومان قیمت‌گذاری شده است.

 

تهیه و تنظیم توسط: بهسازه

لیست ها را مقایسه کنید